ยุทธศาสตร์ strategy for gemstones business by CBS
1. ข้อมูลจังหวัดจันทบุรี
1.1 ที่มา
"คำขวัญจังหวัด"
"น้ำตกลือเลื่อง เมืองผลไม้ พริกไทยพันธ์ดี อัญมณีมากเหลือ เสื่อจันทบูร สมบูรณ์ธรรมชาติ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช รวมญาติกู้ชาติที่จันทบุรี"
"วิสัยทัศน์จังหวัด"
จันทบุรีเป็นศูนย์กลางการค้าผลไม้ปลอดสารพิษ และเป็นแหล่งค้าพลอยชั้นดีของโลก ประชาชนอยู่ในสังคมร่มเย็นเป็นสุข
"เป้าประสงค์"
1. เพิ่มมูลค่าการค้าผลไม้ปลอดสารพิษ
2. เพิ่มมูลค่าการค้าอัญมณี
3. จังหวัดมีรายได้เพิ่มขึ้น
4. ประชาชนสามารถพึ่งพาตนเองได้
"ประเด็นยุทธศาสตร์"
1. ปรับโครงสร้างการผลิตเป็นเกษตรอินทรีย์
2. สร้างมูลค่าแก่อัญมณี
3. เสริมสร้างศักยภาพในการแข่งขัน
4. พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักปรัชญาเศรฐกิจพอเพียง
และประเด็นหลักในยุทธศาสตร์อัญมณีของจังหวัดจันทบุรี คือ
- การบริหารจัดการแบบบูรณาการ
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์
- การพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ/ฝีมือแรงงาน
- การพัฒนาตลาด และประชาสัมพันธ์
- การเสริมสร้างบรรยากาศ และสภาพแวดล้อมทางการค้า
- การพัฒนา Cluster อัญมณีและเครื่องประดับ
อัญมณีเป็นองค์ประกอบของจังหวัดที่บรรจุอยู่ในยุทธศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นส่วนไหนที่รวมกันเป็นยุทธศาสตร์ของจังหวัด จะต้องมี "อัญมณี" เป็นตัวหลัก อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับเป็นอุตสาหกรรมที่สร้างรายได้จากการส่งออกให้กับประเทศมีมูลค่ามากกว่าสองแสนล้านบาท โดยส่วนใหญ่ของอัญมณีที่ส่งออกไปยังตลาดโลกล้วนแต่ผ่านกระบวนการเจียระไน และเพิ่มมูลค่าจากจังหวัดจันทบุรี ทำให้จังหวัดจันทบุรีมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันดีในด้านการเจียระไนพลอย และเป็นผู้นำในการเผาพลอยเพื่อเพิ่มมูลค่ามาตั้งแต่อดีต จากการประมาณการว่ามีแรงงานในด้านการเจียระไนพลอยทั้งประเทศประมาณ 1.1 ล้านคน และเป็นแรงงานในจังหวัดจันทบุรีไม่น้อยกว่า 100,000 คน และปัจจุบันจังหวัดจันทบุรียังคงเป็นศูนย์กลางการซื้อขายอัญมณีแหล่งใหญ่ที่สุดในประเทศไทย และจำนวนประชากรในจังหวัดตามข้อมูลของพาณิชย์จังหวัดจันทบุรี ในเดือนมีนาคม 2554 มีจำนวน 542,476 คน โดยตามข้อมูลเศรษฐกิจการค้าของพาณิชย์จังหวัดในเดือนมีนาคม รายได้เฉลี่ยต่อหัวประมาณ 40,599.-บาท ค่าแรงขั้นต่ำ 179 บาท/วัน อัตราการว่างงาน 0.47 เปอร์เซ็นต์
และการจัดเก็บภาษี ( ณ เดือนมีนาคม 2554 )
- ภาษีนิติบุคคล 53.58 ล้านบาท
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม 130.65 ล้านบาท
- ภาษีธุรกิจเฉพาะ 25.41 ล้านบาท
มูลค่าการส่งออก ณ. ด่านศุลกากรในจังหวัด (ในเดือนมีนาคม 2554 )
- มูลค่าการค้ารวม มีนาคม 2554 1,294.87 ล้านบาท
- มูลค่าส่งออก มีนาคม 2554 899.25 ล้านบาท
- มูลค่านำเข้า มีนาคม 2554 391.62 ล้านบาท
สินค้านำเข้าที่สำคัญ มีนาคม 2554 คือ มันสำปะหลัง (เส้น), ข้าวโพดใช้เลี้ยงสัตว์, ซองจดหมาย, มันสำปะหลัง (หัว) , มะม่วงสด
สินค้าส่งออกที่สำคัญ มีนาคม 2554 คือ เบียร์, เครื่องอุปโภค บริโภค, น้ำมันเบนซินออกเทน 91, ปูนซีเมนต์ และน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
แยกมูลค่าการค้ารวมรายประเทศ - กัมพูชา
การส่งออก-นำเข้า กลับกลายมีเพียงประเทศเดียว ทั้ง ๆ ที่มีคู่ค้าอัญมณีจากทุกมุมโลก และมีคนแอฟริกานำพลอยก้อนเข้ามาในจังหวัดจันทบุรีเป็นจำนวนมาก แต่สินค้านำเข้า-ส่งออกที่ปรากฏในพาณิชย์จังหวัดจันทบุรีกลับไม่มีอัญมณีเลย แต่อัญมณีกลับกลายเป็นแค่สินค้า OTOP และ OPOP เท่านั้น
และไม่ว่าจะในคำขวัญ, วิสัยทัศน์, ยุทธศาสตร์ของจังหวัด ล้วนแต่มีส่วนประกอบของ "อัญมณี" แสดงว่า ประชากรส่วนหนึ่งของจังหวัดจันทบุรีประกอบอาชีพที่เกี่ยวเนื่องกับ "อัญมณี" จะเป็นธุรกิจซื้อมา-ขายไป หรืออุตสาหกรรมในครัวเรือนก็ตาม
การประกอบอาชีพที่เกี่ยวกับธุรกิจอัญมณี อุตสาหกรรมในครัวเรือนในจังหวัดจันทบุรี ก็จะสามารถแยกออกมาเป็นเบื้องต้นได้ดังนี้
การผลิตอัญมณี การผลิตเครื่องประดับ
1.คนทำเหมืองพลอย 1. ดีไซด์เนอร์
2. พ่อค้าก้อน 2. เจ้าของกิจการ ร้านค้า
3. เจ้าของกิจการโรงงาน 3. ช่างขึ้นตัวเรือน
4. พ่อค้าสำเร็จ 4. ช่างแว็กซ์
5. คนเผาพลอย 5. ช่างหล่อ
6. ช่างโกน 6. ช่างแต่ง
7. ช่างแต่ง 7. ช่างฝัง
8. ช่างเจียระไน 8. ช่างขัด
9. คนเดินพลอย 9. ช่างชุบ
10. ช่างแกะสลัก 10. คิวซี
11. ช่างประดิษฐ์งานฝีมือ
12. ร้านค้าขายเครื่องจักรและอุปกรณ์ของใช้ในการทำพลอย และการผลิตตัวเรือน
1.2 สภาพปัญหา/ความต้องการ
ตามอาชีพที่เกี่ยวกับธุรกิจอัญมณี ที่ได้แยกออกมาและได้กล่าวมาแล้วว่าเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน ดังนั้น งานที่ผลิตออกมาจะต้องออกไปแข่งขันกับต่างประเทศ เช่น ศรีลังกา จีน อินเดีย ซึ่งแต่ละประเทศพัฒนาวิธีการผลิต ไม่ว่าจะเป็นเครื่องจักร หรือรูปแบบ นอกจากนี้คู่แข่งต่าง ๆ ยังได้เปรียบในด้านแหล่งวัตถุดิบ ต้นทุนแรงงาน และประสบการณ์การค้าระหว่างประเทศ และในปัจจุบันเป็นยุคโลกาภิวัตน์ ซึ่งเป็นความเจริญโดยธรรมชาติของมนุษย์ที่มีการติดต่อสื่อสารกันได้อย่างรวดเร็ว และไร้พรมแดน ทำให้การแข่งขันด้านการค้ารุนแรงขึ้น ข้อสำคัญอำนาจต่อรองในการซื้อขายอัญมณีในจังหวัดจันทบุรียังอยู่ในมือของผู้ซื้อชาวต่างชาติที่มีการรวมตัวกันกำหนดราคา และปริมาณการซื้อ แต่การค้าขายในจังหวัดจันทบุรียังเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนอยู่ ไม่มีมาตรฐานในการเจียระไน หรืองานขึ้นตัวเรือนของจิวเวลรี่ ทำให้สินค้าไม่มีคุณภาพดีพอที่จะออกไปแข่งขันในตลาดโลก เป็นสาเหตุหลักที่อาจทำให้เสียเปรียบคู่แข่งทางการค้าที่มีศักยภาพในการแข่งขัน และสำหรับงานที่เกี่ยวกับอัญมณีที่มีคุณค่า การใช้เครื่องจักรในการทำงานไม่สามารถทำให้เกิดประโยชน์ได้เต็มที่ อัญมณีเป็นทรัพยากรธรรมชาติ ส่วนคนที่จะแสดงพลังของอัญมณีนั้น จะต้องใช้ศิลปะ คือ "ช่าง"
1.3 ความเร่งด่วน
หากไม่ดำเนินการช่วยเหลือทางด้านแรงงาน หรือการผลิต " ช่างเจียระไน" ให้แก่ผู้ประกอบการค้าอัญมณีและเครื่องประดับจังหวัดจันทบุรี อาจทำให้ต้องสูญเสียส่วนแบ่งทางการตลาดให้แก่ประเทศคู่แข่ง ซึ่งจะส่งผลทำให้มูลค่าการค้าทั้งภายในประเทศ และการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับของไทยลดลงอย่างมาก จึงควรสนับสนุนกลุ่มช่างต่าง ๆ ที่มีฝีมือให้เข้มแข็ง และจะต้องมีการช่วยเหลือกลุ่มช่างฝีมือเหล่านี้ให้คงอยู่และเป็นต้นแบบให้กับกลุ่มช่างเจียระไนรุ่นต่อๆ ไป
2. ข้อมูลทั่วไปของโรงงานกลาง
2.1 จุดประสงค์ในการก่อตั้งโรงงานกลาง
ผู้ประกอบการอัญมณีในจังหวัดจันทบุรีที่ออกงานแสดงสินค้าในงานบางกอกเจมส์ ในปี 2554 นี้ มีผู้ประกอบการรายใหม่ และเก่า ได้เข้าร่วมงานแสดงสินค้าบางกอกเจมส์ และในแต่ละครั้งได้รับคำสั่งซื้อพอประมาณ และลูกค้าต่างเน้นคุณภาพการเจียระไน เพื่อให้สามารถฝังในตัวเรือนจิวเวลรี่ได้พอดี และเหมาะสม ซึ่งคุณภาพการเจียระไนของ "ผู้เขียน" ต่างจากในตลาดคือ ในตลาดจันทบุรีที่ทำตามเนื้อพลอย ไม่คำนึงถึงความพอเหมาะในการฝัง ซึ่งทำให้ผู้ซื้อต้องนำพลอยไปแก้รูปร่างอีก ทำให้ผู้ซื้อกดราคาผู้ขายลง ดังนั้น เพื่อให้ผู้ขายอัญมณีในตลาดจันทบุรีได้รับการแนะนำเรื่องการเจียระไนพลอยให้พอเหมาะกับตัวเรือนจิวเวลรี่ในด้านสากล, และสามารถทำราคาสูงขึ้นได้อีก และนอกจากนี้ ยังเป็นการช่วยเหลือกลุ่มแรงงานที่มีคุณภาพ ทั้งด้านเจียระไนพลอย และทำตัวเรือนไม่ต้องเร่ร่อนไปที่อื่น
งานเชื่อมโยงที่สำคัญ คือ สามารถพัฒนาโรงงานกลางให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจของตลาดท่องเที่ยว และตลาดท่องเที่ยวจะเป็นการส่งเสริมโรงงานกลางให้สามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงที่สุด โดยโรงงานกลางนี้จะได้รับการสนับสนุนจากศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัดจันทบุรี ในเรื่องของการฝึกฝนบุคลากรเกี่ยวกับการเจียระไน หรืออื่น ๆ ให้มีมาตรฐานฝีมือแรงงานเท่าเทียมอารยะสากล
การจัดตั้งโรงงานกลาง หากไม่มีส่วนอื่นประกอบ คาดว่าความเป็นไปได้คงยาก เนื่องจากเป็นการลงทุนที่ค่อนข้างสูงพอสมควร หากเรานำการท่องเที่ยวเข้ามามีส่วนร่วม จะได้สถานที่ประกอบการโรงงานกลาง ที่เป็นสถานที่รวบรวมการผลิตอัญมณีทั้งระบบ เป็นดังต่อไปนี้
- เป็นนิทรรศการอัญมณี หรือ พิพิธภัณฑ์อัญมณี แสดงเส้นทางการเดินของอัญมณี หรือตำนาน อัญมณีในจังหวัดจันทบุรี มีวิทยากรมืออาชีพ และบุคลากรที่มีประสบการณ์ในเรื่องอัญมณีมาเล่าประสบการณ์ให้กับนักท่องเที่ยวฟัง จัดเรื่องราวให้สนุกสนานน่าสนใจ น่าติดตาม
- ตั้งโรงงานกลาง รับจ้างเจียระไนพลอย และผลิตตัวเรือนทุกชนิด มีวิทยากรแนะนำกระบวนการผลิตทั้งระบบ นักท่องเที่ยวสามารถสั่งเจียระไนอัญมณี และฝังลงตัวเรือนได้เลย จุดนี้จะสร้างให้นักท่องเที่ยวเกิดความประทับใจในการเลือกสรรค์อัญมณีตั้งแต่ก้อน การเจียระไนและลงตัวเรือนได้เลย
- เป็นสต๊อคพลอยสำเร็จที่ใหญ่ที่สุดในโลก และมีแล๊ปตรวจเช็คพลอยสำเร็จทุกชนิด พร้อมออกใบรับรอง เพื่อระบายสินค้าค้างสต๊อคมาหลายปีเป็นจุดศูนย์กลางคำสั่งซื้อจากทั่วทุกมุมโลก และเป็นฐานข้อมูลสำหรับพยากรณ์ในด้านการผลิตได้เป็นอย่างดี, จัดทำงบประมาณมาลงทุนรับจำนำพลอย เพื่อช่วยเหลือในด้านการแก้ไขทางสภาพคล่องทางการเงินของผู้ประกอบการบางราย และในกรณีนี้อาจเป็นการสร้างสต๊อคพลอยสำเร็จที่ใหญ่ที่สุดในโลกได้
- เป็นร้านขายอัญมณีที่มีมาตรฐานสากล และยืนยันได้ว่าจังหวัดของเราเป็นแหล่งเริ่มต้น หรือเป็นแหล่งที่มีแรงงานฝีมือในการเจียระไน, การผลิตตัวเรือนขึ้นแบบด้วยมือเป็นอันดับต้น ๆ ข้อที่ลืมไม่ได้ คือ ความชำนาญในการปรับปรุงคุณภาพสี ไม่มีชาติใดในโลกทำได้เท่าเทียม
จุดประสงค์ในการก่อตั้งโรงงานกลาง คือ เพื่อผลิตบุลคลากรทางด้านแรงงานฝีมือ และอีกข้อคือ การท่องเที่ยว หลายท่านที่เคยไปเที่ยวต่างประเทศ จะเห็นได้ว่า ทัวร์ที่ไปประเทศเกาหลีก็จะพาไปบริษัท ฯ ที่จำหน่ายโสมเกาหลี และทัวร์ที่ไปประเทศจีนก็จะต้องไปบริษัท ฯ ที่จำหน่ายบัวหิมะ ชา ฯลฯ ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างรัฐบาล กับ เอกชน
2.2 ความสอดคล้องกับกลยุทธ์การจัดทำแผนปฏิบัติราชการประจำปีของส่วนราชการ ในเรื่องการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจพื้นฐาน เพื่อยกระดับรายได้ พัฒนาการค้าทางด้านการท่องเที่ยว และการบริการของจังหวัด สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรีในด้านการสร้างมูลค่าเพิ่มแก่อัญมณี, แรงงานฝีมือของอัญมณี ขยายฐานรายได้จากระดับล่าง ไปสู่ระดับสูง
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 2 ปี เริ่มต้นปี 2555 เป็นต้นไป สิ้นสุดปี 2557
สถานที่ดำเนินโครงการ : จังหวัดจันทบุรี
3. กลุ่มเป้าหมาย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
3.1 กลุ่มเป้าหมาย : ผู้ประกอบการค้าอัญมณีและเครื่องประดับจังหวัดจันทบุรี
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย : ผู้ประกอบการค้าอัญมณีและเครื่องประดับจังหวัดจันทบุรี
: ผู้ประกอบการงานบริการจังหวัดจันทบุรี เช่น โรงแรม, ร้านอาหาร, ร้าน อำนวยสะดวก ฯลฯ
4. เป้าหมาย ผลลัพธ์ และผลกระทบโครงการ
4.1 เป้าหมายโครงการ
ตัวชี้วัด หน่วยนับ ปี 2555 ปี 2556
มีผู้ประกอบการอัญมณีรุ่นใหม่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 15% 25 %
มีแรงงานเจียระไนฝีมืออัญมณีในจังหวัดเพิ่มขึ้น ร้อยละ 30% 60%
รายได้ต่อหัวของประชากรในจังหวัดเพิ่มขึ้น ร้อยละ 20% 25%
ค่าแรงรายวันเพิ่มมากขึ้น ร้อยละ 80% 85%
ตัวชี้วัด หน่วยนับ ปี 2555 ปี 2556
การเปลี่ยนแปลงสถานภาพการผลิตจากอุตสาหกรรมในครัวเรือนเป็นอุตสาหกรรมการผลิต ร้อยละ 10% 20%
การท่องเที่ยวในจังหวัดขยายตัวมากขึ้น และสถานประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวมีรายได้มากขึ้น ร้อยละ 15% 20%
การจัดเก็บภาษีอากรมียอดรายได้มากขึ้น ร้อยละ 20% 25%
นักศึกษาคณะอัญมณีศาสตร์มีคุณภาพมากขึ้น ร้อยละ 10% 15%
4.2 ผลลัพธ์ : จังหวัดจันทบุรีมีรายได้จากการค้าอัญมณีและเครื่องประดับ ตลอดจนการท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น
4.3 ผลกระทบ :
เชิงบวก : ผู้ประกอบการอัญมณีและเครื่องประดับของจังหวัดจันทบุรีมีรายได้มากขึ้น พร้อมทั้งมีศักยภาพการแข่งขันด้านการผลิต, การตลาด กับคู่แข่งในตลาดโลกได้มากขึ้น
เชิงลบ : -
5. แนวทางการดำเนินงาน
5.1 กำหนดโครงการเพิ่มศักยภาพ และพัฒนาจรรยาบรรณของคลัสเตอร์พร้อมทั้งจัดทำแผนสู่ความยั่งยืน
5.2 เพิ่มมูลค่าพัฒนาตราสินค้าของแรงงานฝีมือในด้านการเจียระไนอัญมณี และผลิตตัวเรือนจิวเวอร์รี่ ( โรงงานกลางเพื่อฝีกสอนแรงงานฝีมือ )
5.3 ประชาสัมพันธ์ตำนานอัญมณี, แรงงานฝีมือของไทยสู่สากล โดยการสร้างภาพลักษณ์ของตำนานอัญมณีผ่านเว็บไซด์, CD presentation การสร้างสื่อส่วนนี้ จะต้องเป็นการสร้างสื่อในแนว "แกะดำ" ให้แตกต่างจากที่ผ่านมา
5.4 เพิ่มประสิทธิผลการตลาด และการค้าอย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดการตลาดของอัญมณี และท่องเที่ยวในแผนเดียวกัน
6. วิธีการดำเนินงาน - ดำเนินการเองบางส่วน ให้ราชการสนับสนุนบางส่วน
7. วงเงินของโครงการ – อยากได้การสนับสนุนจากภาครัฐ ขณะนี้ดำเนินการเองไปประมาณ 776,350.-บาท ( เจ็ดแสนเจ็ดหมื่นหกพันสามร้อยห้าสิบบาทถ้วน )
8. ความพร้อมของโครงการ
8.1 พื้นที่ดำเนินการ : ดำเนินการได้ทันที
8.2 การดำเนินการนำร่อง : เนื่องจากภาครัฐ และภาคเอกชนบางส่วนยังไม่เข้าใจถึงจุดมุ่งหมายของโครงการทาง "ผู้เขียน" ได้ดำเนินการนำร่องโดยใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัวนำร่องไปก่อน และได้ดำเนินงานไปแล้ว คือ การฝึกผู้ต้องขังให้มีอาชีพสุจริตหลังจากพ้นโทษสามารถนำไปใช้ประกอบอาชีพได้ และจะเป็นแรงงานฝีมือให้กับการผลิตอัญมณี, ส่งเสริมนักศึกษาสาขาอัญมณีศาสตร์ให้มีความรู้เกี่ยวกับการประกอบอาชีพจริง ๆ มิใช่เรียนรู้แต่ทฤษฏี
8.3 โครงการนำเสนอ คือ โรงงานกลาง แต่ทาง "ผู้เขียน" ขอนำเสนอวิธีการทำงานโรงงานกลางอย่างเต็มรูปแบบโดยใช้ " CBS Model"
ปกติการประกอบอาชีพไม่ว่าจะเป็นระบบบริษัท หรือ บุคคลธรรมดา จะมีขั้นตอนและวิธีการทำงานที่แตกต่างกันออกไป ในเบื้องต้นสำหรับ "CBS Model" ได้กำหนดแผนภูมิการทำงานไว้เป็นสามส่วนได้แก่
1. Cbsgemstones : หมายถึง ส่วนที่ทำหน้าที่ดูแลด้านการจัดหาพลอยก้อน หรืออีกนัยหนึ่ง คือ "วัตถุดิบ"
2. Cbsfactory : หมายถึง ส่วนที่ทำหน้าที่ดูแลด้านการผลิตทั้งระบบ
3. Cbstrading : หมายถึง ส่วนที่ทำหน้าที่ด้านการตลาด
องค์ประกอบของธุรกิจไม่ว่าจะเป็นธุรกิจประเภทไหน ก็จะต้องมีผู้ผลิต และผู้จำหน่าย หากเราทำงานแต่ด้านเดียว เช่น
- ในอดีตการค้าขายอัญมณีของชาวจันทบุรีผลิตงานตามชนิดของวัตถุดิบ โดยไม่คำนึงถึงการขาย และเมื่อต้องขาย ผู้ซื้อก็กดราคาเนื่องจากสิ่งที่ผลิตออกมางานไม่น่าซื้อ เก็บไว้ในสต๊อค แต่เมื่อไหร่ที่เป็นการผลิตเพื่อคำสั่งซื้อหรือ order จริง ๆ ก็จะสามารถให้วงจรการผลิต และการตลาดเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นการค้าที่มีระบบ ในปัจจุบันระบบการค้าขายอัญมณีได้เปลี่ยนแปลงไปมากพอสมควร ผู้ประกอบอัญมณีในจังหวัดจันทบุรีเริ่มขยับขยายกิจการมีการเปิดบริษัท ฯ ไว้ที่กรุงเทพมหานคร เพื่อรองรับโรงงานจิวเวลรี่ในกรุงเทพ ฯ ที่จะสั่งอัญมณีจากบริษัท ฯ โดยการ pending สินค้า และเมื่อตกลงซื้อขายก็จะออก invoice หรือใบกำกับภาษี และนี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ยอดภาษีมูลค่าเพิ่มของอัญมณีที่ผลิตจากจันทบุรีไม่มี แต่ไปเกิดยอดภาษีมูลค่าเพิ่มในกรุงเทพมหานครแทน กอปรกับผู้ประกอบการในจังหวัดจันทบุรี และสรรพากรจังหวัดจันทบุรี ไม่สามารถเชื่อมโยงการค้า และภาษีในไปในแนวทางเดียวกันได้ เป็นอีกเรื่องที่ภาครัฐต้องแก้ไขต่อไป เหตุนี้คือ สี่งที่ได้อ้างอิงไว้ใน ดัชนีชี้วัด
- การผลิตสินค้าในอดีตผลิตตามเนื้อพลอยเน้นน้ำหนักเป็นส่วนใหญ่ไม่คำนึงถึงการฝังในตัวเรือน แต่ในปัจจุบันผู้ผลิตจำต้องเน้นรูปร่างของอัญมณีให้เหมาะสม กับกระเปาะฝังพลอย หรือผลิตเป็นไซด์มาตรฐาน เช่น พลอยรูปไข่ 6x4, 7x5 ขึ้นลงได้ด้านละ 1 มิล เท่านั้น และสาเหตุนี้ทำให้ผู้ประกอบการในจังหวัดที่รอลูกค้าต่างชาติมานั่งซื้อในตลาด ถูกกดราคา เพราะผู้ประกอบการบางราย ไม่รู้ว่าไซด์มาตรฐานมีอะไรบ้าง และนี่คือ ดัชนีชี้วัดที่เรากล่าวถึงในเรื่องการผลิตที่ไม่ได้คุณภาพ
- วัตถุดิบปัจจุบันในท้องถิ่น หาได้น้อยมาก จึงจำต้องออกแสวงหาในท้องที่ต่าง ๆ ทั่วโลก และมีการนำเข้ามาผลิตที่จังหวัดจันทบุรี แต่ตัวเลขของศุลกากรจังหวัดจันทบุรี ไม่มีการนำเข้า-ส่งออกอัญมณีแม้แต่น้อย ทั้ง ๆ ที่เป็นผู้เชี่ยวชาญในด้านการผลิต นี่คือดัชนีชี้วัดที่เราจะกล่าวถึงในตอนสุดท้าย
จากรูปที่แสดงให้เห็นเป็นตัวเฟืองหมายความว่า องค์ประกอบสามส่วนจะต้องเกี่ยวข้องกันหมุนเวียนไปด้วยกัน กลไกเหล่านี้จะต้องดำเนินไปด้วยกันการส่งเสริมจะต้องทำทุกส่วน และควรต้องทำไปพร้อม ๆ กัน
CBStrading ทำหน้าที่ขายสินค้ามีบริษัท ฯ ตัวแทนขายอยู่ในกรุงเทพ ฯ และออกงานแสดงสินค้า ในปัจจุบัน คือ Bangkok Gems Fair จัดขึ้น 2 ครั้งต่อปี และมีโครงการเพิ่มการออกงานแสดงสินค้า ณ ประเทศฮ่องกง ในการขายสินค้าในงานโชว์จะสามารถแสดงให้เห็นว่าในปีถัดไป เราจะต้องเน้นการผลิตสินค้าอะไรเป็นส่วนใหญ่
ข้อมูลดังกล่าวข้างต้นเป็นแนวทางการทำโรงงานกลางโดยในเบื้องต้นใช้ "CBS Model" และมีข้อมูลการตลาด และหลักการ
CBSgemstones ทำหน้าที่จัดหาพลอยก้อน หรือวัตถุดิบ ให้เพียงพอกับคำสั่งซื้อของลูกค้าในงานแสดงสินค้า โดยทั่วไปลูกค้าโรงงานจิวเวลรี่ที่สั่งเราอยู่เป็นปกติ ก็มักจะไปดูสต๊อกสินค้าของเราในงานแสดงสินค้าเสมอว่า เรามีสินค้าตัวไหนอยู่ในมือบ้าง
CBSfactory ทำหน้าที่ผลิตงานตามคำสั่งของ CBStrading และนำวัตถุดิบมาจาก CBSgemstones และผลิตสินค้าให้ตรงตามที่ลูกค้าสั่งซื้อ ใน CBSfactory มีการแบ่งงานแต่ละหน้าที่ โดยในแต่ละหน้าที่ก็มีลูกจ้างรายวัน/รายกะรัต แยกกันออกไปอีก
หลังจากที่ได้จัดเตรียมสถานที่ทำงานจำลอง "CBS Model" ได้แล้ว และได้ทดลองปฏิบัติงานไปแล้วบางส่วน กลุ่ม ซีบีเอส ได้ตกลงใจใช้งบประมาณของบริษัท ฯ เพื่อสร้างความแข็งแรงให้กับท้องถิ่น, เพิ่มงานให้กับชุมชน, เพิ่มความแข็งแรงในวงการอัญมณี, รักษาช่างฝีมือให้คงอยู่ต่อไปในอนาคต
การใช้งบประมาณส่วนของบริษัท จันทบุรี บุญคุ้มครอง สโตน แฟคตอร์รี่ กรุ๊ป จำกัด สามารถกระทำได้เป็นบางส่วนเนื่องจากบริษัท ฯ ยังมีการค้าขายงบประมาณ บางส่วนต้องกันไว้ในการจัดหาพลอยก้อนดิบ, ค่าแรงคนงาน, ค่าใช้จ่ายส่วนอื่น ๆ ของบริษัท ฯ จึงได้คิดวิเคราะห์ว่า การจัดสรรงบประมาณของจังหวัด หรือหน่วยราชการอื่น ๆ ที่ใช้แล้วจบเลย บางครั้งมีประโยชน์ได้ผลงานต่อเนื่อง บางครั้งก็ไม่มีประโยชน์ เมื่อเล็งเห็นส่วนนี้แล้วจึงได้นึกถึงแนวคิดคลัสเตอร์ของ Michael E. Porter ซึ่งได้มีกระทำไว้กับคลัสเตอร์อัญมณีจังหวัดจันทบุรีเมื่อประมาณปี 2548 ไว้แล้ว โดยได้ทำล้อไปกับยุทธศาสตร์อัญมณีของจังหวัดจันทบุรี คลัสเตอร์อัญมณีจังหวัดจันทบุรี คือ การรวมผู้ประกอบการอัญมณีในทุกภาคส่วนของจังหวัดจันทบุรี ตลอดจนถึงสถานศึกษา, สถาบันการเงิน, องค์กรต่าง ๆ มาให้ได้รับผลประโยชน์จากการร่วมมือกัน
องค์ประกอบของ "CBS Model" เกี่ยวข้องกับคลัสเตอร์อัญมณีในด้าน
- การร่วมมือระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง
- การจ้างงานที่มีสวัสดิการตอบแทน
- การพัฒนาฝีมือแรงงาน สร้างบุคลากรไว้ทดแทนบุคลากรที่ขาดหายไปจากธุรกิจอัญมณี
- การขยายตลาดทั้งในประเทศ และต่างประเทศ มีการออกงานแสดงสินค้า (Fair)
- สร้างมาตรฐานงานฝีมือไปสู่ตลาดโลก
- ใน "CBS Model" มีการรวมพนักงานในลักษณะของคลัสเตอร์ คือ มีทั้งพนักงานเงินเดือน, พนักงานรายวัน, พนักงานรายกะรัต, ผู้รับเหมาซึ่งเป็นเจ้าของกิจการ ต่างร่วมกันผลิตสินค้า/ผลิตงานที่มีคุณภาพสู่ตลาดโลก
การพัฒนา "CBS Model" ให้เป็น "โรงงานกลาง" เป็นให้เป็นรูปธรรม และสามารถนำมาให้ใช้ส่งเสริมธุรกิจอัญมณีในจังหวัดจันทบุรีในขั้นต้น ควรจัดพื้นฐานความคิด ความเข้าใจของผู้ปฏิบัติงานระดับหัวหน้าให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน เพื่อให้คณะทำงาน "CBS Model" ได้รับการวิเคราะห์แก้ไขปัญหา และกำหนดยุทธศาสตร์ของโรงงานกลางได้อย่างเป็นระบบ ก็จะเป็นแนวทางเดียวกับ
โครงการเพิ่มศักยภาพ และพัฒนาจรรยาบรรณของคลัสเตอร์ พร้อมทั้งจัดทำแผนสู่ความยั่งยืน (สร้างบุคลากรระดับผู้บริหาร)
วัตถุประสงค์ : เพื่อให้การกำหนดทิศทางของคลัสเตอร์ หรือ โรงงานกลาง เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นระบบ
กลุ่มเป้าหมาย : คณะทำงาน หรือ ผู้บริหาร (โรงงานกลาง)
ผลลัพธ์ : คณะทำงาน หรือ ผู้บริหารได้รับการพัฒนาเพิ่มพูนความรู้ในการวิเคราะห์แก้ไขปัญหา และสามารถกำหนดยุทธศาสตร์ของคลัสเตอร์ หรือ โรงงานกลาง ได้อย่างเป็นระบบ
ผู้รับผิดชอบ : สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด
วงเงิน : 300,000.- บาท (สามแสนบาทถ้วน)
การประเมินผลหลังฝึกอบรม :
1. คณะทำงาน หรือ ผู้บริหารโรงงานกลาง ได้รับการอบรม 30 – 35 คน
2. คณะทำงาน หรือ ผู้บริหารโรงงานกลางจะต้องเข้าร่วมอบรมไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 ของชั่วโมงฝึกอบรมของหลักสูตรเพื่อให้เข้าใจในทิศทางเดียวกันในระบบการบริหารงาน
3. คณะทำงาน หรือ ผู้บริหารโรงงานกลางมีความพึงพอใจ และจะต้องสามารถนำเนื้อหาในหลักสูตรมาใช้ในการบริหารงานไม่ต่ำกว่าร้อยละ 85
4. จะต้องมีการวัดผลการทำงานของคณะทำงาน หรือผู้บริหารโรงงานกลาง โดยคณะกรรมการตรวจสอบที่ได้จัดตั้งไว้
เมื่อเราพัฒนาความเข้าใจของบุคลากรในการปฏิบัติงานแล้ว ให้พัฒนาหรือเพิ่มมูลค่าตราสินค้า สินค้าในที่นี่ของโรงงานกลาง คือ แรงงานฝีมือในการเจียระไน
โครงการเพิ่มมูลค่าพัฒนาตราสินค้าของโรงงานกลาง (สร้างแบรนด์)
วัตถุประสงค์ : พัฒนาฝีมือแรงงาน, พัฒนาเครื่องมือ เครื่องใช้ในการเจียระไน, โกลน, บล็อก, แต่งก้น, ปาดหน้า ฯลฯ ให้มีประสิทธิภาพ, ออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่สู่ตลาดในรูปแบบของการเจียระไน, พัฒนาเอกลักษณ์ให้โดดเด่นสนับสนุนกลยุทธ์การสร้างความแตกต่าง สนองเป้าประสงค์การเพิ่มมูลค่า และยอดขาย
กิจกรรม : พัฒนาเครื่องมือ เครื่องใช้ในการเจียระไน, โกลน, บล็อก, แต่งก้น, ปาดหน้า ฯลฯ ให้มีประสิทธิภาพ, ออกแบบงานและรูปลักษณ์การเจียระไนที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัด, จัดสถานที่เพื่อให้สถานที่ชมการกำเนิดอัญมณี ซึ่งได้มีขั้นตอนการผลิตทุกขั้นตอนไว้ในที่เดียวกัน เพื่อให้บุคคลที่มาเยือนจังหวัดจันทบุรีได้ชม
กลุ่มเป้าหมาย : ผู้ประกอบการอัญมณี, เจ้าของโรงงานเจียระไน, สมาชิกชมรมคลัสเตอร์อัญมณี, นักเรียน, นักศึกษา หลังจากจบการศึกษา สามารถมาศึกษาวิชาชีพได้ที่นี่
ผลลัพธ์ : ได้ผู้ประกอบการอัญมณีที่มีคุณภาพ, ได้แรงงานฝีมือที่มีคุณภาพ, ได้สถานที่ท่องเที่ยวที่แสดงแหล่งกำเนิดอัญมณี นักท่องเที่ยวสามารถเลือกชม และสั่งเจียระไนอัญมณีที่ต้องการได้ทันที และสามารถยกระดับภาพลักษณ์ และสร้างเอกลักษณ์ให้แก่ผลิตภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับของจังหวัดจันทบุรีให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย
ผู้รับผิดชอบ : พาณิชย์จังหวัดจันทบุรี, อุตสาหกรรมจังหวัดจันทบุรี, ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัดจันทบุรี
ผู้ให้การสนับสนุน : สำนักพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุน, ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมภาคที่ 9, ผู้อำนวยการส่วนพัฒนาอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
ระยะเวลา : 2 ปี (งบประมาณ ปี 2555 และ 2556)
งบประมาณ : 5,000,000.-บาท (ห้าล้านบาทถ้วน) ปี2555 2,000,000.- บาท ปี 2556 3,000,000.-บาท
การประเมินผล : รายได้ต่อหัวเพิ่มมากขึ้น, ค่าแรงขั้นต่ำเพิ่มขึ้น, เปลี่ยนแปลงงานด้านอัญมณี OTOP เป็นงานอุตสาหกรรมการผลิต, แรงงานฝีมือเพิ่มมากขึ้น, ส่งเสริมการท่องเที่ยวให้เห็นกระบวนการผลิตอย่างครบวงจร
การจัดสร้าง "CBS Model" และ โรงงานกลาง ส่วนหนึ่งเมื่อมีการจัดให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแสดงตำนานอัญมณี ไม่ว่าการจัดสร้างส่วนใดก็ตามต้องมีฝ่ายประชาสัมพันธ์ แนะนำสถานที่ แนะนำถึงความเป็นมาของโรงงานกลาง ตลอดจนพัฒนาความรู้ให้กับผู้ที่ทำหน้าที่ประชาสัมพันธ์ การสร้างความสัมพันธ์กับสื่อ เพื่อนำเสนอออกสู่สาธารณะ สร้างสื่อ เช่น CD Presentation , เว็บไซด์. เรื่องราวของตำนานอัญมณี, ลงบทความในหนังสือต่าง ๆ และการโฆษณาประชาสัมพันธ์ จะต้องเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ทำเหมือนในประเทศจีนที่ประชาสัมพันธ์บัวหิมะ หยก , ชา , นวดฝ่าเท้า , ไข่มุก , ผ้าไหม , ฯลฯ) ทุกทัวร์ที่เข้ามาในประเทศจะต้องใช้เวลาประมาณ 45 นาที เพื่อชมการผลิตอัญมณีซึ่งเป็นฝีมือของชาวจันทบุรี ซึ่งถือเป็นอันดับหนึ่งในโลกจริง ๆ
วัตถุประสงค์ : เพื่อนำเสนอกำเนิดอัญมณีโดยการประชาสัมพันธ์ผ่านเว็บไซด์, สื่อสาธารณะ เช่น หนังสือพิมพ์ ฯลฯ สร้างความสัมพันธ์กับประชาชนในพื้นที่เกี่ยวกับการให้ความรู้ในเรื่องอัญมณีซึ่งถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สร้างชื่อของจังหวัด
กิจกรรม : สร้างเรื่องราวของอัญมณี ผ่านซีดี, เว็บไซด์, บทความ, ฝึกนักประชาสัมพันธ์ที่มีคุณภาพ
กลุ่มเป้าหมาย : ผู้ประกอบการ/ผู้บริหารโรงงานกลาง/สมาชิกคลัสเตอร์อัญมณี/นักศึกษาที่สนใจการประชาสัมพันธ์
ผลลัพธ์ : จะสามารถสร้างภาพให้บุคคลทั่วไปสนใจอยากรู้ว่า "CBS Model" และ "โรงงานกลาง" คืออะไร มีไว้ทำไม และเมื่อได้เห็นแล้วก็จะสนใจเข้าชม และแนะนำบุคคลทั่วไปให้เข้ามาชม, ตลอดจนแนะนำผู้ประกอบการอัญมณีให้เข้ามาจ้างโรงงานผลิตสินค้า
ผู้รับผิดชอบ : ผู้บริหาร "CBS Model" ,คณะทำงานคลัสเตอร์, ประชาสัมพันธ์จังหวัดจันทบุรี
ระยะเวลา : 1 ปี
งบประมาณ : 10,000,000.-บาท (สิบล้านบาทถ้วน)
การประเมินผล : ได้รับการสนใจจากบุคคลทั่วไป เข้ามาชม และกล่าวแนะนำไปทั่ว ๆ, สร้างโรงงานกลางให้เป็นที่รู้จักผ่านเว็บไซด์ไปทั่วโลก จะมีผู้ประกอบการจากทั่วโลกเข้ามาจ้างโรงงานกลางผลิตงานในโรงงานกลาง
เราสร้างโรงงานกลาง เพื่อเป็นฐานการผลิตที่มีคุณภาพ พัฒนาผู้ประกอบการให้เป็นไปในทางเดียวกันและ สร้างอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวให้เกิดขึ้นในจังหวัดแล้ว ถือว่าส่วนของการผลิตซึ่งเป็นจุดขายของจังหวัด สิ่งที่เราต้องนำมาป้อนโรงงานกลางให้ยั่งยืน คือ งาน เราต้องออกหางานทั้งตลาดในประเทศ และตลาดต่างประเทศ เพื่อรักษาฐานการผลิตของเราให้อยู่ได้
โครงการเพิ่มประสิทธิผลการตลาดและการค้าอย่างต่อเนื่อง (ขยายโอกาส เติมจุดแข็ง)
วัตถุประสงค์ : เพื่อเพิ่มขีดความสามารถ และผลักดันในการขยายตลาดการค้าอัญมณี และตัวเรือนในเชิงรุกมากขึ้นโดยสามารถออกแบบ และนำเสนอ Collection, color, trend, ให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า, เพื่อเป็นการแสดงสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับ, พัฒนาทักษะความรู้ ด้านการบริหาร การตลาด การบริหารบุคลากร และการจัดการคลังสินค้า
กลุ่มเป้าหมาย : ผู้ประกอบการอัญมณี และเครื่องประดับในจังหวัดจันทบุรี
ผลลัพธ์ : คำสั่งซื้อจากต่างประเทศที่เข้ามา, ปรับปรุงคุณภาพผู้ประกอบการให้เพิ่มมากขึ้น, ให้ผู้ประกอบการมีเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพ และราคา
ผู้รับผิดชอบ : คณะบริหาร "CBS Model", ศูนย์ส่งเสริมการส่งออกจังหวัดจันทบุรี, ชมรมคลัสเตอร์อัญมณี
ระยะเวลา : 2 ปี ปี 2555 จำนวน 2,500,000.-บาท ปี 2556 จำนวน 2,500,000.-บาท
งบประมาณ : 5,000,000.-บาท (ห้าล้านบาทถ้วน)
การประเมินผล : เกิดผู้ประกอบการที่มีคุณภาพ และมีมาตรฐานงาน และราคา, ผู้ประกอบการมีทักษะในการบริหารการตลาดมากขึ้น
